Jongeren bereiken in het Netflix-tijdperk

« Terug naar het nieuwsoverzicht

Jongeren bereiken in het Netflix-tijdperk

Weleens van 'binge-watching' gehoord? Voor veel jongeren is het een bekend begrip. Het betekent dat je van ’s morgens tot 's avonds laat alle afleveringen van je favoriete Netflix-serie kijkt. Een soort kijkmarathon. Het lijkt onmogelijk om jongeren in dit 'Netflix-tijdperk' nog te bereiken met Gods Woord. Maar schijn bedriegt. Deze tijd biedt kansen genoeg.

We leven in een beeldcultuur, en voor jongeren geldt dat helemaal. Weliswaar kijken ze steeds minder naar ‘gewone’ tv-programma’s, maar de populariteit van moderne beeldmedia groeit enorm: denk aan Netflix, Youtube, Instagram en SnapChat.

Ook vlogs (video-dagboeken) worden bij jongeren steeds populairder. En van pornovideo's zijn veel jongeren evenmin vies - binnen de kerk lijkt dat helaas niet veel anders dan erbuiten. Daarnaast besteden jongeren steeds meer tijd aan (online) games. Bijna 10 procent van de Nederlandse jongens die 12 tot 15 jaar oud zijn, vertoont al verschijnselen van gameverslaving, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Utrecht (2016). Uit het onderzoek bleek dat jongens gemiddeld 16 uur per week gamen, meisjes 4,5 uur. Onder de jongens die problematisch gamegedrag vertonen is de gemiddelde speeltijd 29 uur per week (!), waar dat bij meisjes 12,5 uur is.

Aandacht

Jongeren worden dus voortdurend overspoeld met allerlei spannende, prikkelende en/of sensuele beelden. En buiten de deur gaat dat gewoon door. Tv-schermen op treinstations, billboards langs de weg, alles en iedereen lijkt om aandacht te roepen: Kijk naar mij! Koop mij! De Amerikaanse filosoof Matthew B. Crawford zei vorig jaar in opinieblad Vrij Nederland: "Onze aandacht heeft commerciële waarde, en de geraffineerde manier waarop deze wordt geoogst – vaak tegen onze wil in – is verontrustend. Want aandacht is ook het meest intieme dat je bezit: het bepaalt waarmee je je geest vult, waarover je nadenkt, hoe je de wereld tot je neemt. Aandacht is het fundament van ons geestelijk leven."

Alles en iedereen lijkt te vechten om de aandacht van jongeren. En daarvoor worden steeds spannendere beelden ingezet. Hoe is het mogelijk om in deze tijd nog aandacht te krijgen voor Gods Woord? Kom er maar eens tussen... Jongeren zien de Bijbel al snel als saai, boring, een stoffig boek uit de oudheid.

Hier ligt voor christenen een grote uitdaging: enerzijds aansluiten bij de (beeld)cultuur van jongeren vandaag en anderzijds de verbinding leggen met de Bijbel en het evangelie van Jezus Christus. Ook de Heere Jezus sprak in beelden om de geheimenissen van het Koninkrijk uit te leggen, op die manier sloot hij aan bij zijn toehoorders. Paulus verwees in Athene (Handelingen 17) naar het beeld van de onbekende God om iets fundamenteels van het Evangelie duidelijk te maken. Paulus ‘promootte’ die beelden uit Athene niet, zoals wij in deze tijd bijvoorbeeld speelfilms niet hoeven te promoten. Nee, Paulus verwees naar beelden die iedereen kende om hun aandacht te krijgen, om vervolgens de link te leggen met de boodschap van Jezus Christus. Zijn er ook in deze tijd niet genoeg beelden die we kunnen gebruiken als aangrijpingspunt, om iets duidelijk te maken over Gods Woord?

ABC

Vanuit het LCJ (Landelijke Contact Jeugdwerk) doen wij dit bijvoorbeeld op abcvanhetgeloof.nl, een website over kernwoorden van het christelijk geloof. We gebruiken beelden om iets duidelijk te maken over de kern het van het christelijk geloof. Die beelden zijn geen doel in zichzelf, maar ondersteunend bij de boodschap. Ze helpen om dichterbij het hart van jongeren te komen. De Engelse predikant Spurgeon noemde (voor)beelden eens 'veren waardoor de pijl doel kan treffen'. Zo is er in de video bij het kernwoord 'Gods Woord' op abcvanhetgeloof.nl een klein meisje te zien dat bladert door de grote Bijbel van haar ouders. Het boek zit helemaal onder het stof. "Zeg mama", zegt ze. "Is de Bijbel niet het Boek van God?" "Jazeker kind", antwoordt de moeder. Waarop het meisje zegt: "Zullen we hem dan maar niet aan God teruggeven? We lezen er toch nooit in."

Zo'n voorbeeld helpt om de aandacht te trekken en vervolgens na te denken over Gods Woord. Is het erg als de Bijbel ergens op zolder ligt te verstoffen? Waar is zo'n Bijbel eigenlijk voor bedoeld? Ook op de Jeugdappels van het LCJ maken we gebruik van intro-video's. Een thema wordt op aansprekende wijze uitgewerkt in een video en vervolgens legt een predikant de verbinding met Gods Woord.

Gesprek

We kunnen er verdrietig over zijn dat jongeren massaal Netflix-series kijken en gamen, we kunnen ertegen preken en waarschuwen, maar help je jongeren daar echt mee? Raak je zo in gesprek over de diepste noden waar jongeren mee worstelen? Wellicht kunnen we beter proberen om inhoudelijk het gesprek aan te gaan over al die beelden, zoals Paulus dat deed met de inwoners van Athene naar aanleiding van al die afgodsbeelden.

Neem een speelfilm als Titanic, een film die vrijwel elke jongere heeft gezien. Aan de hand van die film kun je allerlei vragen stellen, om zo het hart van een jongere te zoeken. Hoofdpersoon Jack gaat in Titanic een relatie aan met Rose, terwijl ze verloofd is met iemand anders. Hoe rijm je dit met het zevende bod, ‘Gij zult niet echtbreken’? Waarom zou God overspel verbieden? Tijdens het zinken van de Titanic speelt het orkest de hymn ‘Nearer, My God, to Thee’, ‘Nader, mijn God, bij U’. Wat is de boodschap van dit lied? Kan de Heere God spreken via zo’n lied? Is de situatie van ons op aarde misschien te vergelijken met die van de mensen op de Titanic, en op welke manier spreekt God vandaag tot ons?

Zo’n gesprek kan ertoe leiden dat jongeren gaan nadenken over vragen die er echt toe doen. Uiteindelijk gaat het erom dat jongeren opnieuw geboren worden. Dat hun ogen en oren opengaan voor de gekruisigde en opgestane Christus. Dat ze van Hem vergeving van zonden ontvangen en nieuw leven. Dan ontdekken ze de kracht van Gods Woord: ze gaan zien dat de Bijbel niet een oud, stoffig boek is, maar een Levend Boek waardoor God spreekt, ook vandaag!

We kunnen de beeldcultuur dus gebruiken als aangrijpingspunt voor een gesprek over het Evangelie. Maar ook op een ander gebied biedt de beeldcultuur kansen voor de kerk. Omdat jongeren de hele dag worden overladen met beelden en prikkels, zijn veel jongeren moe en hebben behoefte aan rust en verstilling. Veel jongeren hebben niet de discipline om zelf te kiezen voor stille tijd, de verleidingen van Youtube en Netflix zijn gewoon te sterk, maar ten diepste snakken ze wel naar die rust. Kunnen kerken niet meer tegemoetkomen aan deze behoeften? En zouden ook protestantse kerken niet vaker hun deuren kunnen openzetten? Om zo mensen te kans geven om even te bidden, uit de Bijbel te lezen of gewoon stil te zijn. Of om samen te bidden of te spreken met een ‘ervaren’ gelovige? Veel jongeren hunkeren naar zo’n rustplek.

Bij het LCJ zien we dat de Bijbelstudieweekenden steeds meer bezoekers trekken. Deze weekends voorzien in een behoefte van jongeren. Ze verlangen naar ontmoeting, gesprekken van hart tot hart, samen met andere jongeren stilstaan bij Gods Woord, even weg uit de ‘rat race’ van het dagelijks bestaan. In dat opzicht moet de kerk haar ‘core business’ zeker niet vergeten: Evangelieverkondiging en pastoraat, persoonlijk en diep, van hart tot hart.

Daarbij is het heel belangrijk om eerlijk te zijn. Uit verschillende onderzoeken, onder andere van internetmagazine Lazarus, blijkt dat veel jongeren de kerk verlaten omdat ze er geen, of geen goede antwoorden krijgen op hun vragen. Jongerenwerker Karen Scheele: “Ze hebben nog liever geen antwoord dan een slecht antwoord. Je kan dan beter zeggen dat je het niet weet en erover in gesprek wilt, dan dat je alles probeert dicht te puzzelen.” (Nederlands Dagblad, 21 januari 2017)

In hetzelfde artikel zegt student Christiaan Verheij (20 jaar): “Toen ik zeventien was, had ik een existentiële crisis. Toen ben ik in no-time bij de dominee geweest die we toen hadden. Hij is iemand met wie je lekker kunt sparren. Dat vind ik belangrijk, dat je in de kerk met je levensvragen terechtkunt, of dat nu de dominee is of andere mensen in de kerk.”

Een gesprek van hart tot hart, waarin je echt kan delen waarmee je zit, daar snakken veel jongeren nog steeds naar. Ook (of juist?) in dit ‘Netflix-tijdperk’.


Meer lezen over het jongerenwerk van het LCJ en het project ABC van het Geloof? Zie www.lcj.nl en www.abcvanhetgeloof.nl. Dit artikel verscheen eerder in De Wekker, het officiële landelijke blad van de Christelijke Gereformeerde Kerken.

|

Ander actueel nieuws